Rodzaje mikrometrów                       

Pomiar za pomocą mikrometru do pomiarów zewnętrznych

Średnicówka mikrometryczna

Głębokościomierz mikrometryczny

Pytania

Teścik

 

PRZYRZĄDY MIKROMETRYCZNE

Przyrządy mikrometryczne dzieli się na przyrządy ogólnego i szczególnego przeznaczenia. 
Do przyrządów mikrometrycznych ogólnego przeznaczenia zalicza się mikrometry zewnętrzne 
(z powierzchniami pomiarowymi płaskimi lub kulistymi) oraz mikrometry wewnętrzne (szczękowe i średnicówki). Do przyrządów mikrometrycznych szczególnego przeznaczenia należą mikrometry do drutu, blach, rur, gwintów, kół zębatych i inne.

  Mikrometry pozwalają przeważnie na przeprowadzenie pomiarów z dokładnością do 0,01mm. Pomiaru dokonuje się przez zaciśnięcie na mierzonym przedmiocie biegunów kowadełka i wrzeciona za pomocą pokrętła i sprzęgiełka. Nieruchoma tuleja z podziałką wzdłużną współpracuje z obrotowym bębnem z podziałką poprzeczną.  

  Działanie mikrometru oparte jest na zasadzie proporcjonalności przesunięcia liniowego śruby, obracającej się w nieruchomej nakrętce, do kąta obrotu. Jeżeli skok gwintu wrzeciona wynosi P= 0,5 mm, a na bębnie wykonano n= 50 działek, to wartość działki elementarnej bębna wynosi:

  Zakresy pomiarowe mikrometrów są stopniowane co 25 mm.

  Ze względu na rodzaj możliwych do wykonania pomiarów możemy podzielić mikrometry na : zewnętrzne i wewnętrzne. Jednostronne i dwustronne.

  Do przyrządów mikrometrycznych zaliczamy też : mikrometry z czujnikiem, średnicówki mikrometryczne i głębokościomierze mikrometryczne

 

 

mikrometr zewn. z odczytem cyfrowym

.

 

 

 

mikrometr zewn. czujnikowy 

 

 

mikrometr zewn. czujnikowy 

 

mikrometry wewnętrzne

 

  Przebieg pomiaru.             

                                                                                             

 1.Sprawdzić, czy zakres pomiarowy mikrometru nie jest mniejszy od największego wymiaru granicznego przedmiotu.

 2.Sprawdzić przez oględziny stan techniczny mikrometru.

 3.Sprawdzić czy zwolniony jest zacisk wrzeciona.

 4. Sprawdzić wskazania zerowe mikrometru.

 5. W przypadku gdy np. pomiaru średnicy wałka dokonujemy w  określonym miejscu , wałek należy ustawić na płytce pomiarowej. Można też wałek trzymać w ręce, lecz wtedy mikrometr należy zamocować w podstawce. Gdy celem pomiaru jest wykrycie ewentualnych błędów kształtu, wałek mocujemy w pryzmie, co umożliwia dokonanie pomiaru w różnych płaszczyznach pomiarowych.

6. Pokręcając pokrętłem sprzęgła doprowadzić do zetknięcia powierzchni pomiarowych kowadełka i wrzeciona  z mierzonym przedmiotem.

 7. Zacisnąć zacisk wrzeciona i dokonać odczytu wskazań mikrometru. Każdy pomiar powtarzamy trzykrotnie, jako wynik ostateczny przyjmujemy średnią arytmetyczną.

  8. Wykonać konserwację sprzętu pomiarowego i uporządkować stanowisko pomiarowe.

Przykłady wskazań mikrometru : 17,27        14,64                                              

 

 

Dzięki wmontowanej śrubie (o skoku gwintu np. 0,5mm) można - obracając bęben - dowolnie wysuwać lub cofać wrzeciono. Położenie  wrzeciona ustala się za pomocą zacisku regulowanym sprzęgiełkiem. Nieruchoma tuleja posiada kreskę wskaźnikową, nad którą jest podziałka milimetrowa. Pod kreską wskaźnikową są umieszczone inne kreski, które dzielą do połowy górną podziałkę milimetrową. Na stożkowej powierzchni bębna znajduje się podziałka poprzeczna, dzieląca jego obwód na 50 równych części. Pełny obrót bębna powoduje przesunięcie wrzeciona o 0,5mm, natomiast obrócenie go tylko o jedną działkę - 0,01mm(skok śruby / ilość działek = 0,5/50=0,01mm).

Odczyt sprawdza się do ustalenia, ile podziałek odsłonił bęben na skali głównej i z którą podziałką skali obwodowej pokrywa się kreska wskaźnikowa. Po zsumowaniu wielkości otrzymujemy wymiar mierzonego elementu.  

 

Średnicówka mikrometryczna       

                                               

 Zbudowana jest z tulei, wrzeciona ze śrubą mikrometryczną, bębna, końcówki stałej z trzpieniem pomiarowym i przedłużacza. Na wrzecionie zamocowany jest bęben z podziałką o zakresie pomiarowym 0,5mm. co umożliwia odczyt z dokładnością na ogół do 0,01mm.
Dla zwiększenia zakresu pomiarowego między tuleję a końcówkę stałą wkręca się odpowiedni przedłużacz lub ich zestaw o wymiarach:13,25,50,100,200mm.Zakres pomiarowy średnicówki bez przedłużacza wynosi 75-80mm, a przy użyciu wszystkich przedłużaczy-do575mm.

                                                        

 

 

 

 

 

 

 

Głębokościomierz mikrometryczny  

                                                     

 Do pomiaru głębokości otworów służy głębokościomierz mikrometryczny. Stopa głębokościomierza 1 jest połączona z tuleją mikrometryczną 2, na której znajduje się gwint prowadzący wrzeciono 3. Podobnie jak w mikrometrze zwykłym, do wysuwania wrzeciona służą  bębenek 4 oraz sprzęgło 5. Pomiaru dokonuje się po ustawieniu stopy głębokościomierza na krawędzi otworu. Podczas pomiaru należy dociskać stopę przyrządu do krawędzi otworu, tak silnie, żeby uniesienie jej nad wykręcane wrzeciono nie było możliwe w chwili, gdy oprze się ono o dno otworu. W ostatniej fazie wysuwania wrzeciona należy posługiwać się sprzęgiełkiem, aby nacisk pomiarowy wrzeciona na dno otworu był przy każdym pomiarze jednakowy.  

 

  Przyrządy mikrometryczne umożliwiają najczęściej pomiar z dokładnością odczytu do 0,01 mm. Bardzo rzadko stosowane noniusze, które umożliwiają zwiększenie dokładności odczytu do 0,001 mm. Noniusz taki jest wykonany na odpowiednio dużej tulei mikrometru. Zasada jego działania jest taka sama jak noniuszy suwmiarek.

 

  Pytania kontrolne:

 

1. Wymień znane ci mikrometryczne przyrządy pomiarowe

2. W jaki sposób można obliczyć dokładność odczytu przyrządu mikrometrycznego ?

3. Opisz przebieg pomiaru wałka za pomocą mikrometru.

A może Teścik

 

 
 

Autor:  Krzysztof Bielicki  ZS nr 10 w Koszalinie